Kentsel Dönüşüm Süreci Adım Adım
Kentsel dönüşüm, depremde can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan yapıların yıkılıp güvenli yapılarla yenilenmesi sürecidir. Yasal çerçevesini 2012'de çıkarılan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çizer. Süreç ilk bakışta karmaşık görünse de adımları bellidir.
1. Riskli yapı tespiti
Her şey binanın riskli olup olmadığının tespitiyle başlar. Tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar yapar. Başvuruyu bina maliklerinden biri ya da kanuni temsilcisi yapabilir; başvuru e-Devlet üzerinden de başlatılabilir.
İnceleme sırasında binadan beton numuneleri (karot) alınır, donatı durumu tespit edilir ve binanın mevcut haliyle analizi yapılır. Sonuç bir raporla belgelenir.
2. Tapuya şerh ve itiraz
Rapor ilgili idare tarafından incelenir ve uygun bulunursa tapu müdürlüğüne bildirilir; tapu kaydına riskli yapı şerhi düşülür ve maliklere tebligat yapılır. Malikler, mevzuatta belirtilen süre içinde rapora itiraz edebilir. İtirazlar teknik heyetlerce değerlendirilir; itiraz edilmezse ya da itiraz reddedilirse yapı kesin olarak riskli sayılır.
3. Maliklerin karar alması
Riskli yapı kesinleştikten sonra malikler binanın yeniden yapımı için bir araya gelir. Yeni yapının niteliği, yüklenici seçimi ve paylaşım oranları gibi konularda karar, kanunun öngördüğü hisse çoğunluğuyla alınır. Karara katılmayan maliklerin payları için de kanunda ayrı bir usul tanımlanmıştır. Kanunda zaman içinde değişiklikler yapıldığı için güncel oranları ve süreleri başvuru öncesinde ilgili müdürlükten teyit etmek gerekir.
4. Tahliye ve yıkım
Riskli yapının verilen süre içinde boşaltılması ve yıktırılması gerekir. Yıkım izinle ve güvenlik önlemleri alınarak yapılır. Bu aşamada malikler ve kiracılar için mevzuatta tanımlanan kira yardımı gibi destekler gündeme gelebilir; şartları ilgili idareden öğrenilmelidir.
5. Proje, ruhsat ve yeni yapı
Yeni yapının projeleri güncel imar durumuna ve yürürlükteki deprem yönetmeliğine göre hazırlanır. Ruhsat alındıktan sonra inşaat başlar ve yapı denetim kuruluşunun kontrolünde ilerler. Bu aşama, sıfırdan bir binanın yapımıyla aynı adımları izler; ev yaptırma rehberimizdeki proje ve ruhsat adımları burada da geçerlidir.
6. Teslim
İnşaat tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra bağımsız bölümler, maliklerin anlaşmasına göre dağıtılır ve kat mülkiyeti kurulur.
Nelere dikkat edilmeli?
- Riskli yapı tespitini yalnızca Bakanlıkça lisanslandırılmış kuruluşlara yaptırın.
- Yükleniciyle yapılan sözleşmede yeni dairelerin metrekareleri, kat ve cephe dağılımı, teslim süresi ve malzeme özellikleri açıkça yazılmalıdır.
- İnşaat süresince kira giderlerinin nasıl karşılanacağı, gecikme halinde yapılacak ödemeler ve teminatlar sözleşmede net olmalıdır.
- Yeni yapının deprem yönetmeliğine uygun projelendirilmesi ve sahada denetlenmesi sürecin asıl amacıdır; ayrıntıları bu yazıda bulabilirsiniz.
Binanızın dönüşümünde proje ve uygulama desteği için anahtar teslim inşaat hizmetimizi inceleyebilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
